Καρκίνος και ψυχική υγεία: πως μπορεί να βοηθήσει η ψυχολογική υποστήριξη

Η ανακοίνωση της διάγνωσης του καρκίνου είναι μια πολύ στρεσογόνα και εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση για τον ίδιο τον ασθενή αλλά και για την οικογένεια του προκαλώντας διαφορετικές αντιδράσεις στον κάθε ασθενή. Μία κοινή αντίδραση είναι το αίσθημα πανικού, το οποίο περιλαμβάνει εφίδρωση, ταχυπαλμία, μούδιασμα, τρέμουλο, δυσκολία στην αναπνοή, ζάλη, ξηροστομία, πόνο στο στήθος, αίσθημα κόμπου στο λαιμό και εξάψεις. Κοινές αντιδράσεις είναι, επίσης, η άρνηση, η αμφισβήτηση, το αίσθημα άγχους και έντονης ανησυχίας, η αβεβαιότητα, ο φόβος, ο θυμός, η θλίψη, η μελαγχολία, η κατάθλιψη και η επιθυμία απομόνωσης. Αυτά τα συναισθήματα μπορεί να εμφανιστούν με το άκουσμα της διάγνωσης και να συνεχίσουν κατά τη διάρκεια της θεραπείας, αλλά και μετέπειτα. Ενδέχεται, επίσης, να μεταβάλλονται πολύ συχνά, δημιουργώντας μεγαλύτερη δυσφορία στον ασθενή. Άλλες κοινές δυσκολίες, οι οποίες επηρεάζουν την ψυχολογική κατάσταση του ασθενή είναι τα συμπτώματα της νόσου, οι παρενέργειες της θεραπείας, οι σωματικές αλλαγές, η απώλεια των μαλλιών, οι αλλαγές στις σχέσεις με τον εαυτό του αλλά και με τα αγαπημένα του πρόσωπα, η ανησυχία για τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, οι αλλαγές στη σεξουαλικότητα και οι αλλαγές στην εργασία. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε ότι οι ασθενείς, οι οποίοι έχουν θεραπευτεί από τον καρκίνο μπορεί να έρθουν αντιμέτωποι με το συναίσθημα του φόβου για υποτροπή. Συγκεκριμένα, το 50% των ασθενών, οι οποίοι έχουν θεραπευτεί από τον καρκίνο, καθώς και το 70% των νεαρών γυναικών, οι οποίες έχουν θεραπευτεί από τον καρκίνο του μαστού, έχουν αναφέρει μέτριο έως υψηλό επίπεδο φόβου υποτροπής (Jane Beith, ογκολόγος Πανεπιστημίου Sydney, Συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας, ASCO).

Η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει τόσο τον ίδιο τον ασθενή όσο και την οικογένεια του στην αντιμετώπιση των προκλήσεων και σε μια πιο ομαλή προσαρμογή στις νέες συνθήκες. Έχει αποδειχθεί ότι η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να μειώσει τόσο τα αρνητικά συναισθήματα όσο και τον πόνο στο άτομο που νοσεί.

Συγκεκριμένα, η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει το άτομο στην αποδοχή της διάγνωσης και των αλλαγών που αυτή επιφέρει, καθώς και στην αντιμετώπιση των σωματικών, συναισθηματικών και πρακτικών αλλαγών, που επέρχονται στη ζωή του μετά τη διάγνωση. Επίσης, μέσω της ψυχολογικής υποστήριξης, ο ασθενής προσαρμόζεται ομαλότερα στη θεραπεία, η οποία, λόγω των παρενεργειών, συχνά προκαλεί αίσθημα απογοήτευσης. Καταλυτική είναι επίσης, η συνεισφορά της στη διαχείριση των αρνητικών σκέψεων τόσο από τους ίδιους τους ασθενείς όσο και από τα αγαπημένα τους πρόσωπα, καθώς και στην αντιμετώπιση των αρνητικών συναισθημάτων (απόγνωση, θλίψη, φόβος, αβεβαιότητα, θυμός, ανησυχία κ.α.) και στη διαχείριση του άγχους και του πόνου. Καταληκτικά, η ψυχολογική υποστήριξη βοηθά στην ενεργοποίηση των δυνατών στοιχείων του ατόμου, αλλά και στη διατήρηση αρμονικών σχέσεων με τους γύρω του, στην έκφραση των συναισθημάτων μέσα από ένα ασφαλές, υποστηρικτικό και μη επικριτικό περιβάλλον, στην αναπροσαρμογή των ρόλων του ασθενούς (κοινωνικών, εργασιακών και οικογενειακών), καθώς και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τόσο του ίδιου του ασθενή όσο και της οικογένειάς του.

Με βάση τα πιο πάνω δεδομένα, ο καρκίνος φαίνεται να επηρεάζει τον ασθενή σωματικά και ψυχικά. Για αυτό το λόγο, είναι αναγκαίο η ψυχολογική και η ιατρική θεραπεία να παρέχονται σε συνδυασμό, έτσι ώστε τόσο ο ασθενής όσο και η οικογένειά του να επωφελούνται από εξατομικευμένη φροντίδα με στόχο το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

 

Θεογνωσία Μεϊτανή

Εγγεγραμμένη Συμβουλευτική Ψυχολόγος