Η έννοια της υποκειμενικής ευημερίας (subjective well-being) έχει αποκτήσει μεγάλη σημασία τα τελευταία χρόνια. Πολλοί είναι οι άνθρωποι που καθημερινά προσπαθούν ώστε να αποκτήσουν ευημερία στη ζωή τους. Υποκειμενική ευημερία είναι ο επιστημονικός όρος για το πώς οι άνθρωποι αξιολογούν τη ζωή τους από την άποψη της ευτυχίας και της ικανοποίησης που βιώνουν σε αυτήν.

Κατά μέσο όρο, οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ελαφρώς χαρούμενοι. Παρόλα αυτά ο καθένας από εμάς έχει σκαμπανεβάσματα στη διάθεσή του και αυτό είναι φυσικό. Αξιοσημείωτο είναι ότι ,σύμφωνα με έρευνες, οι εξαιρετικά πλούσιοι άνθρωποι δεν είναι πιο ευτυχισμένοι από τους ανθρώπους που μπορούν να αγοράσουν μόνο αυτά που χρειάζονται. Μάλιστα, εκείνοι που αγωνίζονται περισσότερο για τον πλούτο τείνουν να έχουν χαμηλότερη υποκειμενική ευημερία από εκείνους που δεν αγωνίζονται για αυτόν. Επίσης, οι πιο χαρούμενοι άνθρωποι συχνά λένε ότι έχουν καλούς φίλους.

Γενικότερα, η ευτυχία και η ικανοποίηση που παίρνει κάποιος από τη ζωή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και όχι μόνο από έναν. Αρχικά, συνδέεται με τις καλές κοινωνικές σχέσεις, τη ψυχική υγεία  και με το πόσο αποτελεσματικά αντιμετωπίζει κάποιος το άγχος. Επίσης, συνδέεται με τα υψηλά επίπεδα δημιουργικότητας, αυτοεκτίμησης, αισιοδοξίας, εξωστρέφειας και αυτοέλεγχου και με το αν το άτομο είναι «καλός πολίτης στην εργασία». Ακόμα η πνευματικότητα και πίστη ενός ανθρώπου – η οποία περιέχει σκοπό, κοινωνική υποστήριξη και σε ορισμένα άτομα θρησκευτικότητα – συνδέεται με την ευτυχία και την ικανοποίηση από τη ζωή. Επιπρόσθετα, το να αρέσει κάποιος στους άλλους ανθρώπους αλλά και στο ίδιο το άτομο να αρέσουν οι άλλοι άνθρωποι έχει να κάνει με την ευτυχία και την ικανοποίηση. Τέλος, οι δύο αυτές έννοιες συνδέονται με τον αλτρουισμό και με το πόσο ικανοποιημένος νιώθει κάποιος από την κατάσταση της υγείας του.

Σύμφωνα με τις ιδέες από τη Ροή του Mihaly Csikszentmihalyi – Η ψυχολογία της βέλτιστης εμπειρίας (Harper & Row, 1990): κάποιος μπορεί να βελτιώσει την εμπειρία της ευτυχίας, ελέγχοντας την «εσωτερική» του ζωή, με άλλα λόγια, βάζοντας σε τάξη τη συνείδηση του. Αυτό επιτυγχάνεται επιλέγοντας ρεαλιστικούς στόχους και επικεντρώνοντας την προσοχή του στο έργο που βρίσκεται στα δικά του χέρια εκείνη τη στιγμή, ξεχνώντας όλα τα άλλα πράγματα. Για να επιτευχθεί ο έλεγχος του μυαλού, οποιαδήποτε δραστηριότητα  μπορεί να επιλεχθεί, όπως για παράδειγμα, η  γιόγκα, η άθληση ή η γραφή ποιημάτων. Οι αλληλεπιδράσεις του ατόμου με την οικογένεια του καθώς και η δουλειά του μπορούν να μετατραπούν σε δραστηριότητες παραγωγής ροής, με τελικό σκοπό της ροής να ενώσει όλη την εμπειρία σε ένα μοτίβο με νόημα. Αξιοπρόσεκτο είναι ότι, σύμφωνα με τον Mihaly Csikszentmihalyi, η ροή τροποποιείται, αλλά δεν καταστρέφεται από δυσκολίες και αντιξοότητες.

Επίσης, O Ed Diener συμφωνεί με τα πιο πάνω, αναφέροντας ότι «ο ψυχολογικός πλούτος περιλαμβάνει την ικανοποίηση της ζωής, το συναίσθημα ότι η ζωή είναι γεμάτη νόημα, μια αίσθηση εμπλοκής σε ενδιαφέρουσες δραστηριότητες, την επιδίωξη σημαντικών στόχων, την εμπειρία θετικών συναισθημάτων και μια αίσθηση πνευματικότητας που συνδέει τους ανθρώπους με πράγματα μεγαλύτερα από τον εαυτό τους “.

Συνεπώς, σύμφωνα με όλα τα πιο πάνω, ορισμένες στρατηγικές προσαρμογής  που μπορούν να βοηθήσουν ώστε να έχουμε ευτυχία και ικανοποίηση στη ζωή μας είναι οι πιο κάτω:

  1. Αναγνώριση ότι κανένας παράγοντας από μόνος του δεν φέρνει την ευτυχία
  2. Ανάπτυξη καλών κοινωνικών σχέσεων
  3. Αποτελεσματική αντιμετώπιση του άγχους
  4. Συμμετοχή σε δραστηριότητες που απολαμβάνουμε και έχουν αξία για μας
  5. Ανάπτυξη ενός καλού σκοπού στη ζωή μας

Κλείνοντας θα ήθελα να αναφερθώ στα λόγια του Δαλάι Λάμα:

«Η ευτυχία δεν είναι κάτι έτοιμο. Δημιουργείται από τις δικές μας πράξεις”.

Συνεπώς, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ευτυχία μας βρίσκεται στα δικά μας χέρια και εξαρτάται από ΕΜΑΣ!

Ελένη Θεμιστοκλέους –  Φοιτήτρια Ψυχολογίας