Η 25η Νοεμβρίου έχει ανακυρηχθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) ως η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των γυναικών, με σκοπό να αναδείξει ένα σημαντικό πρόβλημα με παγκόσμιες διαστάσεις. Η βία κατά των γυναικών αναγνωρίζεται πλέον ως πρόβλημα δημόσιας υγείας και παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς επιφέρει σοβαρές συνέπειες στη σωματική αλλά και ψυχική υγεία. Η σημερινή ημέρα σκοπό έχει την ενημέρωση σχετικά με τη σημαντικότητα της εξάλειψης της βίας κατά των γυναικών και την ευαισθητοποίηση του κοινού.

Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, η βία κατά των γυναικών ορίζεται ως “κάθε πράξη έμφυλης βίας που έχει ως αποτέλεσμα ή είναι πιθανό να οδηγήσει σε σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βλάβη ή πόνο στις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων των απειλών τέτοιων πράξεων, εξαναγκασμού ή αυθαίρετης στέρησης της ελευθερίας, είτε συμβαίνουν στη δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή.” (Δήλωση της Γενικής Συνέλευσης 48/104 για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, 1993).

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (World Health Organization, WHO), μία στις τρείς γυναίκες παγκοσμίως (35%) έχει βιώσει σωματική ή/και σεξουαλική βία, η οποία συνήθως είναι ενδοοικογενειακή βία. Επιπλέον, σχεδόν το ένα τρίτο (30%) των γυναικών παγκοσμίως, που βρικόταν σε ρομαντική σχέση, έχει αναφέρει ότι έχει βιώσει κάποια μορφή σωματικής ή σεξουαλικής βίας από τον σύντροφο του σε κάποια φάση της ζωής του. Επιπλέον, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, μία στις πέντε γυναίκες κάποια στιγμή στη ζωή της θα πέσει θύμα βιασμού ή απόπειρας βιασμού, το 40-50% των γυναικών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέφερε κάποια μορφή σεξουαλικής βίας στον εργασιακό χώρο και το 55%-95% των γυναικών, οι οποίες βίωσαν ενδοοικογενειακή βία δεν έχουν καταγγείλει το περιστατικό.

Το μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών, οι οποίες δεν καταγγέλουν τα περιστατικά βίας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο φόβο για εκδίκηση από το θύτη με αποδέκτη είτε τις ίδιες είτε τα παιδιά τους, στην ντροπή, τις προκαταλήψεις, τις αντιλήψεις της κοινωνίας σχετικά με το ρόλο των φύλων αλλά και την ελλειπή ενημέρωση για τα δικαιώματα κάθε γυναίκας.

Είναι ύψιστης σημασίας η αναγνώριση ότι οποιαδήποτε μορφή βίας κατά των γυναικών μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνια προβλήματα στη σωματική και ψυχική υγεία. Συγκεκριμένα, έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες που έχουν υποστεί κάποια μορφή βίας έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση, έντονη ανησυχία, δυσκολίες στη διαμόρφωση και διατήρηση σχέσεων, δυσκολίες θέσπισης υγειών ορίων, δυσκολίες στον ύπνο (αϋπνία ή εφιάλτες), απώλεια μνήμης, χρόνια κόπωση, χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών (π.χ. αλκοόλ, ναρκωτικά κ.τ.λ), έλλειψη συγκέντρωσης, ενοχές, φοβίες, απομόνωση, διατροφικές διαταραχές, Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες και αυτοκτονικό ιδεασμό ή/και αυτοκτονία.

Επιπρόσθετα, ανάμεσα στις πιο κοινές συνέπειες της βίας κατά των γυναικών όσον αφορά τη σωματική υγεία είναι οι συνέπειες από τραυματισμούς εξαιτίας της σωματικής ή/και σεξουαλικής βίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις η σωματική ή/και σεξουαλική βία έχει ως αποτέλεσμα τραυματισμούς, οι οποίοι κυμαίνονται από κατάγματα ή μώλωπες μέχρι και χρόνια αναπηρία.
Σε άλλες περιπτώσεις, η σεξουαλική βία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη ή έκτρωση, η οποία επιφέρει ακόμη πιο δυσμενείς συνέπειες στη ψυχική υγεία της γυναίκας που έχει υποστεί βία. Επιπλέον, έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες που έχουν κακοποιηθεί σεξουαλικά κατά τη διάρκεια της παιδικής ή εφηβικής τους ηλικίας έχουν περισσότερες πιθανότητες να έχουν σεξουαλική επαφή χωρίς κάποια μορφή αντισύλληψης και περισσότερες πιθανότητες για μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη.
Έχουν επίσης αναφερθεί αυξημένα περιστατικά σεξουαλικα μεταδιδόμενων νοσημάτων, χρόνιος πόνος στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, χρόνιες λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, φόβος σεξουαλικής επαφής ή/και πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή.

Θεογνωσία Μεϊτανή
Εγγεγραμμένη Συμβουλευτική Ψυχολόγος

Πηγές
Campbell JC. Health consequences of intimate partner violence. Lancet2002;359:1331–6. CrossRefPubMedWeb of ScienceGoogle Scholar
Centers for Disease Control and Prevention. (2015). Intimate Partner Violence: Consequences.
http://www.un.org/
Smith, S.G., Chen, J., Basile, K.C., Gilbert, L.K., Merrick, M.T., Patel, N., et al. (2017). The National Intimate Partner and Sexual Violence Survey: 2010-2012 State Report. Atlanta, GA: National Center for Injury
WHO. Violence against women Health consequences. (1997).